ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΥΠΟΓΕΙΑ - Ναός Αγίου Ιωάννη (Κατακόμβες-Βαπτιστήριο)

Παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο, όπου γινόντουσαν ομαδικές βαπτίσεις. Ήταν το βαπτιστήριο του ναού "Της Του Θεού Σοφίας" δηλαδή του σημερινού ονομαζόμενου ναού της "Αγίας Σοφίας". Κτίστηκε πάνω στα ερείπια των Ρωμαϊκων Λουτρών στη θέση του Ηραίου. Ο ναίσκος του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου κτίστηκε το 1940. Ο ναός συνδεόταν με την Αγία Σοφία, με υπόγεια διάβαση, η οποία καταστράφηκε με την δημιουργία του δρόμου δίπλα στο ναό (Πολιτιστικός Χάρτης της Θεσσαλονίκης - Εκδόσεις Ιανός).

Βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Κινγκ Μακένζυ και Παύλου Μελά στην πλατεία της Αγίας Σοφίας.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΥΠΟΓΕΙΑ - Κρύπτη Αγίου Δημητρίου

Από τον κυρίως ναό μια σκάλα, στα δεξιά του ιερού, οδηγεί κάτω στη λεγόμενη «κρύπτη». Τον κεντρικό της χώρο αποτελεί ένα ημικύκλιο, που σχηματίζεται από πεσσούς. Μέσα σ' αυτό υπάρχει ένα μικρότερο ημικυκλικό κιβώριο με επτά κιονίσκους που κρατούν τόξα και συνδέονται κάτω με θωράκια. Εδώ έφτανε από το ιερό το «άγιο μύρο» και διοχετευόταν σε δύο ορθογώνιες λεκάνες και μία κυκλική. Για να το παίρνουν οι πιστοί, έμπαιναν από τα αψιδωτά ανοίγματα χτισμένα σήμερα– του ανατολικού τοίχου, από την πλευρά της οδού Αγίου Νικολάου, όπου το επίπεδο του εδάφους ήταν πολύ χαμηλότερο από το σημερινό. Η «κρύπτη» δηλαδή δεν ήταν υπόγειος αλλά ισόγειος χώρος.

Καθώς κατεβαίνουμε στην «κρύπτη» από τη σκάλα, στα αριστερά, υπάρχει ένας μικρός μονόχωρος ναΐσκος με διάτρητο παράθυρο στην αψίδα. Στο βόρειο τοίχο της «κρύπτης» βρίσκονταν πιθανόν αρκοσόλια (τάφοι) ιεραρχών και στο νότιο, τέλος, τμήμα της υπάρχουν ρωμαϊκά κτίσματα, πιθανόν τμήματα ρωμαϊκού λουτρού.